Tavşan Deliğine Düşmemek İçin: Yapılacaklar Uygulaması

Bazen en iyi araç, tam ihtiyacınıza göre şekillendirdiğiniz araçtır.

Bir önceki yazımda kişisel blog sitem Ufuknâme'yi yapay zeka desteğiyle nasıl kurduğumdan ve bu konuda önemli gördüğüm bazı noktalardan bahsetmiştim.

Hemen devamındaki süreçte, yapay zekayla gerçekten de bir şeyler yapabildiğimin idrakına varınca hem biraz gaza geldim hem de içimde, tarayıcıda çalışan minimal ve fonksiyonel bir araç hazırlama arzusu oluştu. Hemen kolları sıvadım ve çalışmalara başladım.

Ortaya çıkan şey, tamamen benim ihtiyaçlarıma göre şekillenmiş sade ve şık bir yapılacaklar listesi uygulaması oldu.

Benim yazıyı okumaya vaktim yok, direkt olarak uygulamaya bakmaya geldim diyorsanız yazıdaki şu kısma göz atabilir veya tam ekran olarak deneyimlemek için şu bağlantıya gidebilirsiniz.

Şimdi, gelin süreci yansıtan birkaç noktaya daha yakından bakmaya başlayalım. 

1. Neden Var Olan Bir Uygulamayı Kullanmadım?

Bugüne kadar zaten pek çok yapılacaklar listesi (to do list) ve not uygulaması kullandım. Farklı fonksiyonlarından faydalanmak üzere hâlâ kullanmaya devam ettiklerim de yok değil. Ancak bu uygulamayı daha spesifik bir probleme binaen oluşturmaya başladım.

Sorun şu: Herhangi bir sebeple bilgisayarı açıyor ve bir şeyler yapmaya başlıyorsun. O sırada yapman gereken başka bir şey daha gözüne ilişiyor, ona yönelince diğerini unutuyorsun. Bir diğerini halledeyim derken başka bir iş daha diğer taraftan göz kırpıyor. Ötekisi başını uzatıp "Ben de buradayım!" diye fısıldıyor.

"Bir anda bunca iş nereden çıktı! Hangi birini yapayım, nasıl aklımda tutayım?"

Bu duruma, Lewis Carroll'un Alice Harikalar Diyarında adlı eserinde, Alice'in tavşan deliğine düşüp kendini bambaşka bir âlemde bulmasından ilhamla, rabbit hole effect (tavşan deliği etkisi) deniyormuş. Bir işin içine girdikten sonra bağlantılı konulara, başka detaylara, ilişkili içeriklere dalıp gitmek ve bu döngüden çıkamamak...

Böyle hissetmeye başladığım noktada, istediğim tek bir şey oluyor: Yan sekmede sürekli açık duran, otomatik yedek aldığı için tarayıcı kapansa da içeriği silinmeyen ve yapılacak işleri hızlı hızlı not alıp yönetebileceğim bir uygulama.

İşte, harekete geçmeye başlamadan önceki düşünce süreci tam olarak böyleydi ve hemen ardından bu uygulamayı yapmaya karar verdim.

2. Uygulamada Neler Var?

"Neler yok ki." dersem çok yüksekten uçmuş olurum ancak bir yan sekme uygulaması olması özelinde "İhtiyaç duyduğum her şey var." dersem gayet yerinde olacağını sanıyorum. Yapay zeka, iyi kodlamalar yapıp yapıcı tavsiyeler verdiğinde uygulamanın hedeflenen yere doğru gitmesine çok büyük katkı sağlıyor. Geliştirme sürecinde yapay zekanın rolüne önceki yazıda daha detaylı şekilde değinmiştim, dilerseniz ona göz atabilirsiniz.

Aşağıda, uygulamanın tüm özelliklerini, sebeplerine ve diğer detaylarına değinerek anlatmaya çalıştım.

2.1. Temel Görev Yönetimi

Kısa sürede ortaya çıkan iş yükünü hızla dijital ortama aktarmak için akıcı bir yapı kurdum. Enter tuşuyla anında görev ekleyebilir, modal pencereyle detayları düzenleyebilir veya işlerinizi tek tıkla "tamamlandı" olarak işaretleyebilirsiniz. Liste çok kalabalıklaştığında ise "Tümünü Temizle" seçeneğiyle saniyeler içinde taze bir başlangıç yapabilirsiniz. Uygulamanın en işlevsel olması gereken tarafı.

2.1.1. Görev Ekleme

Farenizi kullanmaya gerek kalmadan, metni yazıp Enter tuşuna basarak ve buton aracılığıyla saniyeler içinde yeni görevler oluşturabilirsiniz.

Fare kullanmamaya gerek olmaması önemli bir noktaydı. Çünkü iş akışının oldukça yoğunlaştığı bir noktada, hafızamda tutmaya çalıştığım görevleri unutmadan önce, art arda hızla listeye ekleyebilmeliydim; araya başka bir eylemin girmemesi gerekiyordu.

Enter tuşu yeter. Fare kullanmadan art arda görev ekleyebilmek iş akışını bölmez.

2.1.2. Görev Düzenleme

Hataları düzeltmek veya detay eklemek için görevleri modern bir modal pencere üzerinden hızlıca güncelleyebilirsiniz.

En basit ifadelerle görevleri eklediniz ancak sonrasında, daha detaylı ve düzenli bir hâle getirmek istiyorsunuz; tam olarak bu işe yarıyor.

Modal pencere, ana ekranın üzerinde beliren ve kullanıcı o pencereyle etkileşime girene kadar uygulamanın geri kalanını "donduran" yardımcı bir grafik elementidir.

Modal pencere ile görev metnini anında düzeltin veya detaylandırın.

2.1.3. Görev Silme

İhtiyacınız olmayan görevleri tek bir hamleyle listenizden tamamen kaldırabilirsiniz.

Her bir görevin yanında bulunan "X" şeklindeki butondan bahsediyorum. Bu buton, istenilen görevlerin tek tek seçilerek silinebilmesi için.

Tek bir görevi silmek için çöp kutusu aramaya gerek yok. X butonu işinizi görür.

2.1.4. Tamamlandı/Devam Ediyor Olarak İşaretleme

İşlerinizi durumuna göre işaretleyerek listenizi görsel olarak organize edebilirsiniz.

Tüm görevler tek bir çatı altında toplanıp yapıldıkça silinebilirdi de. Ancak bu durumda, öncesinde neler yapılıp süreçte nasıl bir gelişim gösterildiğini görebilmek mümkün olmazdı. Örneğin, "Bugün neler yaptım?" sorusunun cevabı alınamazdı.

Tick atın, görev tamamlananlara gitsin. Hangi işleri bitirdiğinizi görmek motive eder.

2.1.5. Tümünü Temizle  

Günü bitirdiğinizde veya yeni bir projeye başladığınızda tek tıkla tüm listeyi sıfırlayabilirsiniz.

Görevleri tek tek silme özelliğinden farklı olarak, bu butonu bir kapanış hamlesi olarak düşünebiliriz. Tamamlanan her yoğun iş süreci, bu butona tıklamanızla sona ermiş olur.

Günü kapatırken veya yeni bir projeye başlarken tek tıkla sıfırlanmış bir liste.

2.2. Görünüm ve Organizasyon

Odaklanmayı kolaylaştırmak için devam eden ve biten işleri ayrı bölmelere ayırdım. Sürükle-bırak özelliğiyle öncelik sırasını anlık belirleyebilir, arama çubuğuyla aradığınızı hızlıca bulabilirsiniz. Ayrıca ilerleme çubuğu ve buna bağlı değişen motivasyon mesajları, çalışma enerjinizi yüksek tutmanıza yardımcı oluyor. Bir iş sürecinin verimli şekilde görselleştirilmesi ve organize edilmesi, işlerin yürütülmesi kadar önemli.

2.2.1. Akordiyon (Accordion) Bölümleri

Devam eden ve biten görevleri ayrı katlanabilir alanlarda tutarak görsel kalabalığı engelledim.

Böylelikle, liste "Dur, şu tamamlananları kapatayım; yapılacaklara odaklanayım." veya "Yapılacaklar biraz beklesin, neleri bitirdiğime bakayım." gibi çeşitli durumlara uyarlanabilecek.

İhtiyacınıza göre bölümleri katlayın veya açın. Görsel kalabalığı önler, odaklanmayı kolaylaştırır.

İşlerin önem sırasına göre görevleri tutup sürükleyerek listenizi kolayca yeniden sıralayabilirsiniz.

"Tamam, işleri hızlı hızlı listeye ekledik de bunların bir öncelik sırası var." denilen noktada başvurulacak basit ve faydalı bir özellik.

Öncelik sıranızı anında belirleyin. Sürükle-bırak hiç bu kadar doğal olmamıştı.

Liste uzadığında CTRL + F veya arama çubuğuyla aradığınız kelimeyi içeren görevi anında bulabilirsiniz.

Görevler birbirine girip her şey iyice karmaşıklaştığında, "Ya tasarımla ilgili bir görev vardı, neydi o?" denildiğinde arama çubuğuna görevle ilgili hatırlanılan bir ifade yazılarak aranılan şey kolayca bulunabilir.

CTRL+F veya arama çubuğu. Liste uzadığında ne aradığınızı saniyeler içinde bulun.

Toplam görev sayısına oranla kaç işi bitirdiğinizi görsel olarak anlık takip edebilirsiniz.

Aynı zamanda, çubuğun sol üstünde "tamamlanmış toplam görev sayısı", sağ üstünde ise "tamamlanmış ve tamamlanmamış toplam görev sayısı" bir özet bilgi olarak sabit şekilde bulunmakta. 

Deneyimlerime göre, üst üste hızla tamamlanacak görevleriniz olduğunda böyle bir ilerleme çubuğuyla süreci takip etmek, başarma hissinin sağladığı motivasyon dolayısıyla kullanıcıya daha keyifli bir çalışma deneyimi sunmakta.

Çubuğun her ilerlemede rastgele bir renk alması da süreci monotonluk ve sıkıcılık hissinden  kurtararak daha enerjik bir iş akışının oluşmasına katkı sağlıyor.

İlerleme çubuğu her seferinde rastgele bir renk alır. Başarma hissi ve küçük bir eğlence.

İlerleme durumunuza göre değişen küçük notlarla çalışma enerjinize destek oluyorum.

Belirli yüzdelik dilimler için birkaç farklı motivasyon mesajı ekledim. Bu mesajlar, toplam görev sayısının ne kadarının bitirildiğine dair de bilgi veriyor.

Kullanıcıya, her ilerlemede durumuna dair motive edici bir şeyler söylenmesi, kişinin kendi sürecini organize edebilmesi ve şevkle devam edebilmesi açısından önemli.

Görevlerinizi tamamladıkça motivasyon mesajları da değişiyor. Bu küçük dokunuş, iş akışını canlı tutuyor.

2.2.6. Otomatik Kayıt Göstergesi

İçiniz rahat olsun diye, verilerinizin kaydedildiğini gösteren küçük bir görsel efekt ekledim.

Uygulama üzerinde gerçekleşen her başarılı eyleminizde, sağ en üstteki "Kaydedildi" butonunun görünümünde anlık bir değişiklik olmakta. Böylelikle, yapılan işlemin bir veri olarak yerel belleğe kaydedilip kaydedilmediğinden emin olabilmektesiniz.

Her işleminizde "Kaydedildi" butonu anlık tepki verir. Verilerinizin yedeklendiğini görmek içiniz rahatlatır.

2.3. Tema

Göz yorgunluğunu önlemek adına tarayıcı tercihinizi hatırlayan bir Gece/Gündüz modu ekledim. Bu sayede günün her saatinde, ışık koşullarına en uygun ve en konforlu görünümle çalışmaya devam edebiliyorsunuz.

2.3.1. Gece/Gündüz Modu

Tercihiniz tarayıcıya kaydedilir; böylece uygulamayı her açtığınızda kaldığınız temayla devam edersiniz.

Kimisi daima karanlık, kimisi daima aydınlık sever. Kimisi de geceye veya gündüze göre değiştirmek ister.

Bu özellik ile, size, tamamen kişisel tercihinize kalmış bir görünüm seçeneği sunuluyor.

Gece/Gündüz modu, tarayıcınızın tercihini hatırlar. Işık koşullarına göre göz yorgunluğunu azaltır.

2.4. Şablon Sistemi

Rutin işleriniz için geliştirdiğim şablon sistemi sayesinde, sık kullandığınız görev setlerini tek tıkla kaydedebilirsiniz. İhtiyaç duyduğunuzda bu şablonları listenize anında geri yükleyerek, her seferinde aynı maddeleri tek tek yazma zahmetinden kurtulmuş oluyorsunuz.

2.4.1. Mevcut Görevleri Şablon Olarak Kaydetme

Mevcut listenizi bir şablon olarak hafızaya alıp daha sonra tekrar kullanmak üzere saklayabilirsiniz.

Bir kere hazırlayın, sonra hep kullanın. Mevcut görevlerinizi şablon olarak saklamak saniyeler sürer.

Örneğin, bir sosyal medya hesabı yönetiyorsunuz ve her sabah, bu hesapla ilgili yapmanız gereken rutin işleriniz var. Yalnızca bir kereye mahsus olmak üzere, sabah yapmanız gereken işleri görev olarak listeye ekliyorsunuz ve "Tekrar Eden Görev Şablonları" bölümünde "Sabah Rutini" gibi bir şablon adı girerek "Kaydet" butonuna basıyorsunuz. Sonraki sabah, tüm görevleri bir daha tek tek yazmanız gerekmeyecek; şablonunuz hazır olarak sizi bekliyor.

2.4.2. Şablonu Yükleme

Kaydettiğiniz şablonları tek tıkla ana listenize aktararak rutin işlerinizi hızlandırabilirsiniz.

Yine örnek olarak, "Tekrar Eden Görev Şablonları" bölümünden, bir önceki gün kaydetmiş olduğunuz "Sabah Rutini" isimli şablonunuzu seçip "Yükle" butonuna tıklıyorsunuz. Sabah yapılması gereken tüm işleriniz karşınızda.

Geçmişte kaydettiğiniz bir şablonu tek tıkla ana listenize aktarabilirsiniz.

2.4.3. Şablon Silme

Artık kullanmadığınız eski şablonları kütüphanenizden kolayca çıkarabilirsiniz. 

Önceden kaydetmiş olduğunuz herhangi bir şablonu seçtikten sonra "Yükle" butonunun yanındaki "Sil" butonuna tıklayarak şablonlarınızın her zaman güncel kalmasını sağlayabiliyorsunuz.

Kullanmadığınız şablonları kütüphanenizden çıkarmak da bir o kadar kolay.

2.5. Dışa Aktarma

Verilerinizi taşınabilir kılmak için kolay ve güçlü seçenekler sundum. Listenizi profesyonel bir rapor gibi PDF olarak alabilir, veri analizi için CSV formatında indirebilir veya tam bir yedekleme için JSON dosyasını bilgisayarınıza kaydedebilirsiniz. Böylelikle, uygulama dışında çeşitli yerlerde de kullanılabilecek düzenli bir dosya elde etmiş oluyorsunuz. 

2.5.1. CSV Dışa Aktarma

Listenizi diğer tablo uygulamalarında kullanmak üzere CSV formatında indirebilirsiniz. 

İndirilen dosya, "Görev" ve "Durum" isimli sütun başlıkları altında liste verilerinizi içeren bir tablo dosyası şeklinde iniyor.

Böylelikle çeşitli ofis uygulamalarında, tablo olarak düzenlenebilecek bir veri seti elde etmiş oluyorsunuz.

CSV dışa aktarma ile listenizi tablo uygulamalarında açabilir, analiz edebilirsiniz.

2.5.2. PDF Dışa Aktarma

İşlerinizi paylaşıma uygun, şık bir PDF belgesine dönüştürebilirsiniz.

 Dosya "Yapılacaklar Listesi" başlığı altında "Görev Sırası", "Görev", "Durum" sütunları ve verilerinden, sağ en altta ise oluşturulma tarihi bilgisinden oluşuyor.

PDF olarak dışa aktarıldığında metinlerin seçilebilir ve kopyalanabilir olmasına özellikle dikkat ettim. Çünkü, dosyada yazan bir şeyi hızlıca oradan kopyalayabilmek yerine elle yazmak zorunda kalmak en sevmediğim durumlardan.

Bununla birlikte, dosya görünümüm sade ve estetik olmasına da mümkün olduğunca özen göstermeye çalıştım.

Nihayetinde, uygulamamda en sevdiğim özelliklerden biri oldu.

PDF raporu paylaşıma hazır, metinleri seçilebilir ve kopyalanabilir. En sevdiğim özelliklerden biri.

2.5.3. JSON Yedek İndirme (dışa aktarma - export)

Uygulamadaki tüm verilerinizi dijital bir kopya olarak dışa aktarıp yedekleyebilirsiniz.

Bu seçeneği, verilerinizin kayba uğramaması için ara ara kullanmanızı önemle tavsiye ederim. Ufacık bir JSON dosyası indirerek tüm şablonlarınızı, görevlerinizi garanti altına almış oluyorsunuz.

Ufacık bir JSON dosyası. Tüm görevlerinizi ve şablonlarınızı yedeklemek bu kadar basit.

2.5.4. JSON Yedek Yükle (içe aktarma - import)

Daha önce aldığınız JSON yedeklerini uygulamaya geri yükleyerek hiçbir verinizi kaybetmezsiniz.

Bu seçenek ile de, herhangi bir veri kaybı durumunda, bilgisayarınıza indirdiğiniz o ufacık dosyayı seçerek listenizi tekrar eski hâline getirebiliyorsunuz.

Daha önce aldığınız yedeği yükleyin, her şey eski haline dönsün. Veri kaybına karşı birebir.

2.6. Klavye Kısayolları

Uygulamada daha hızlı hareket etmek isteyenler için işleri kolaylaştırmaya çalıştım. Fareye hiç dokunmadan CTRL + N ile yeni görev ekleyebilir, CTRL + F ile arama yapabilir veya CTRL + S ile tüm listenizi anında CSV formatında bilgisayarınıza indirebilirsiniz.

2.6.1. CTRL + N / ALT + N (yeni görev)

Bu kısayol, sizi direkt olarak yeni görev yazabildiğiniz bölüme götürür.

Kısayol, tarayıcınızın kendi kısayolları ile çakışabilir. -benim tarayıcımda çakışıyor- Birisi çalışmazsa diğerini denemenizi öneririm.

2.6.2. CTRL + F (arama)

Arama kutusuna odaklanarak listede hızlıca süzme yapmanızı sağlar.

Hızlıca istediğiniz göreve ulaşabilirsiniz. 

2.6.3. CTRL + S (CSV dışa aktar)

Aktif şablonunuzun listesini CSV olarak anında bilgisayarınıza indirmeye başlar.

Böylelikle verileriniz, tablo dosyası olarak daima elinizin altında bulunur. 

2.6.4. CTRL + E (düzenle)

En üstteki görevi düzenleme moduna geçirir.

Bir modal pencere açılarak görevi istediğiniz hâle getirebilmenizi sağlar. 

2.7. Veri

Verileriniz hiçbir sunucuya gitmez, sadece tarayıcınızın yerel hafızasında (localStorage) saklanır. Bu gizlilik odaklı yapı sayesinde bilgileriniz tamamen size özel kalır; ancak tarayıcı önbelleğini temizlemeden önce JSON yedeği almayı unutmamanız kritik önem taşır.

2.7.1. Tarayıcınızın Yerel Deposuna (localStorage) Otomatik Kayıt

Verileriniz bilgisayarınızdaki tarayıcınızın içinde yaşar; internet kesilse bile, tarayıcıyı kapatsanız bile hiçbir şey kaybolmaz.

2.7.2. Sunucusuz Mimari

Hiçbir kişisel bilginiz veya göreviniz uzak bir sunucuya, başka bir platformun veri havuzuna gönderilmez, gizliliğiniz %100 sizin kontrolünüzdedir. 

Aman ha! Tekrardan uyarayım: Tarayıcı önbelleğini temizleyeceğiniz zaman, öncesinde JSON yedeği almayı sakın unutmayın. Valla uygulamadaki tüm verileriniz silinip gider, benden söylemesi...

Tüm bu özelliklerin oluşturulması sürecinde, bu uygulamaya özel bir prensip olarak sade ama işlevsel, estetik ama abartısız olmasına dikkat etmeye çalıştım. İnşallah bunu sağlayabilmişimdir. 

Şimdi, isterseniz uygulamayı direkt olarak aşağıdan görebilir veya yazının başında da belirttiğim gibi, tam ekran olarak incelemek için şu bağlantıya gidebilirsiniz.

Daha verimli bir uygulama deneyimi için tam ekran olarak incelemeniz tavsiye edilir. 

3. Yapılacaklar Listesi: Profesyonel Görev Takibi

4. Değerlendirmeler & Notlar

Son olarak, sürece dair muhtelif bazı değerlendirmelerde bulunmak ve üç beş not düşerek bitirmek isterim.

Evet, uygulamayı öncelikle kendim için oluşturdum. Ancak aynı zamanda herkesin kayıt olmadan, verileri başkasının eline geçmeden, ücretsiz şekilde kullanabileceği bir uygulama olması düşüncesi de başından beri aklımdaydı. Bu cihetle, inşallah sizlerin kullanmayı tercih edeceği ve gerçekten verim alacağı bir uygulama olmuştur diye temenni ediyorum.

Aynı bağlamda, uygulama sayfasının bir yer imi hâline getirilmesini, not alma ihtiyacı duyulduğu anda ulaşılabilmesi açısından kesinlikle kullanışlı buluyorum. Veya sürekli kullanılacaksa, tarayıcıya açılış sekmesi olarak eklenmesi de tercih edilebilir. Böylece tavşan deliğine düşmeye başladığınızı hissettiğiniz anda hızlıca kurtulabilirsiniz.

Bu uygulamayı yapmaya karar vermeden önce, kısa bir süre boyunca "Dijital Çalışma Alanım" gibi bir isim altında, çok daha kapsamlı bir proje yapmayı düşünüyordum. Yapmışken şöyle okkalı bir şey yapayım demiştim kendi kendime. Bu uygulama pomodoro, kanban tablosu, alışkanlık takibi, yazı istatistikleri hesaplayıcı ve daha birçok çeşitli üretkenlik aracının bir arada olduğu, her şeye tek bir yerden ulaşabileceğim bir yapıda olacaktı.

Yapay zeka ile oluşturduğum ilk taslakta gördüm ki bu işi halletmeye benim ücretsiz planımın kredisi de ömrüm de vefa etmeyebilir. 😅 O yüzden kapsamı daraltarak sadece bir araca odaklanmaya karar verdim ve bu uygulama ortaya çıktı. Kim bilir, o çalışma alanı projesini de belki başka bir zaman...

Bunu anlattım ki, hem belki böyle bir proje gerçekleştirmek isteyenlere ilham olur hem de planlama aşamasında hangi konularda daha dikkatli davranılması gerektiğine dair ufak bir örnek teşkil eder. E o hâlde; ne dersiniz, gelişmiş bir pomodoro sayfası oluşturmanız yok mu? Peki, kendi çalışma düzeninizi takip ettiğiniz bir izleyici (tracker) sayfası? Ya da hayal ettiğiniz başka herhangi bir uygulama? Bence bu iş senden kaçmaz. 😉

Şimdilik değerlendirmelerim ve notlarım bu kadar. İnşallah ufkunuzu genişletmiş, ufacık bir açıdan olsa bile size katkı sağlamışımdır. 

İlginizi çektiyse, yeni yazılarımı kaçırmamak için aşağıdaki form ile bloguma abone olmayı unutmayınız. 🔔

Peki, sizin böyle bir uygulama fikriniz var mı? Veya siz, tavşan deliğine düşmemek için başka ne gibi yöntemler uyguluyorsunuz?

Düşüncelerinizi ve kendi notlarınızı yorumlarda duymayı heyecanla bekliyorum. 💬

Bir sonraki yazıda görüşmek üzere.

Allah'a emanet olun. 👋